Schijnzelfstandigheid kan leiden tot forse naheffingen en boetes

Forse financiële gevolgen

De Belastingdienst controleert sinds begin 2025 actief of bedrijven op de juiste manier werken met zzp’ers. Uit meldingen van leden blijkt dat de Belastingdienst momenteel tussen de 10 en 20 controles uitvoert bij bedrijven in onze sector en dat in 2025 al veel bedrijfsbezoeken zijn afgelegd. Als wordt vastgesteld dat iemand onterecht als zzp’er werkt, moet alsnog loonheffing worden betaald; dit kan leiden tot hoge naheffingen. Vanaf 2026 komen daar boetes bij.

De Belastingdienst kan met terugwerkende kracht handhaven tot 1 januari 2025, zodat controles in latere jaren meerdere jaren kunnen beslaan.

Waarop wordt gecontroleerd

De Belastingdienst richt zich in 2025 vooral op risicogroepen: evidente schijnzelfstandigen, constructies met arbeidsmigranten, lage betalingen en gedwongen zelfstandigheid. Voor de beoordeling verwijst de Belastingdienst naar hulpmiddelen zoals de keuzehulp 'zzp: ja of nee' en de 'Toelichting Beoordeling arbeidsrelaties - Beslis- en afwegingskader'.

Rekenvoorbeeld en boetes

Een gemiddelde naheffing voor een zzp'er wordt in het artikel genoemd als ongeveer 33% van het bruto jaarbedrag dat aan de zzp’er is betaald; dit is indicatief en kan per situatie verschillen. De Belastingdienst ziet gefactureerde bedragen door de zzp’er als netto en zal eerst bruteren. In het gegeven rekenvoorbeeld werkt een zzp’er 25 uur per week voor €50 per uur gedurende 40 weken: het netto jaarbedrag is dan €50.000 (67%) en het bruto jaarbedrag ongeveer €75.000; de naheffing van 33% komt dan uit op ongeveer €25.000, wat in dat voorbeeld ongeveer 50% van het totaal aan gefactureerde bedragen is.

Vanaf 2026 kan daar bij opzet of grove schuld een vergrijpboete bovenop komen, tot maximaal 100% van de naheffing.

Advies voor bedrijven en praktische informatie

Bedrijven wordt geadviseerd te controleren of alle zzp’ers daadwerkelijk als zelfstandige kunnen worden ingezet en te werken met de goedgekeurde modelovereenkomst van Bouwend Nederland. Belangrijk is dat de schriftelijke afspraken overeenkomen met de dagelijkse praktijk. Ga proactief het gesprek aan met zzp'ers over de invulling van de samenwerking.

Bij vragen kan contact worden opgenomen met de afdeling advies (T 079-3 252 250, advies@bouwendnederland.nl). Zie ook de uitgebreide kennispagina's van Bouwend Nederland. Voor meer informatie biedt Bouwend Nederland Academy trainingen over 'Zzp’ers; ondernemers of schijnzelfstandigen?' op 26 maart in Zoetermeer of op 4 juni in Apeldoorn.