Brandveiligheid verbeteren bij bestaande complexen

Brandveiligheid in bestaande complexen is meer dan voldoen aan regels; het gaat om de veiligheid van bewoners en het behoud van het gebouw. Oudere panden, vooral van vóór 1990, hebben vaak gebrekkige rookscheidingen en verouderde installaties. Dat maakt renovatie van brandveiligheid urgent, zeker voor VvE’s die verantwoordelijkheid dragen voor tientallen bewonerseenheden.

De grootste risico’s liggen bij doorvoeringen in muren, verouderde materialen en slecht afgesloten schachten. Als brand uitbreekt, verspreidt rook zich razendsnel. Rook is meestal gevaarlijker dan de vlammen zelf. Volgens het Bouwbesluit 2012 moet elk gebouw zodanig zijn gebouwd en onderhouden dat brand zich beperkt tot een brandcompartiment—iets wat in oudere gebouwen vaak niet zo is.

Het Bouwbesluit 2012 vormt de basis voor brandveiligheid in alle Nederlandse gebouwen. Ook bestaande complexen moeten voldoen aan minimale eisen, zoals de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag tussen woningen. De normen NEN 6069 en NEN 6079 vullen dit aan met testmethoden en eisen voor compartimentering – het opdelen van het gebouw in brandwerende zones.

Een belangrijk begrip is de 30-minuten brandwerendheid. Dat betekent dat scheidingsconstructies, zoals muren en deuren, minstens een half uur bestand moeten zijn tegen vuur. In de praktijk geeft dit bewoners voldoende tijd om te vluchten en hulpdiensten om in te grijpen. De mate van brandwerendheid hangt af van materiaaldikte, afdichting en de gebruikte montage.

Bij renovatie moeten bouwdelen worden beoordeeld op basis van deze normen. Vaak is het niet nodig om alles te vervangen; versterken van bestaande scheidingen of het aanbrengen van brandwerende kit kan al voldoende zijn. Meer weten over technische eisen bij verbouwingen? Lees dan verder op renovatie of vve-renovatie.

Compartimentering betekent dat een gebouw zo wordt ingedeeld dat een brand zich niet onbeperkt kan verspreiden. Iedere woning of gang kan worden beschouwd als een brandcompartiment. Oudere gebouwen missen vaak rookscheiding tussen installatieruimten en trappenhuizen, wat bij brand leidt tot gevaarlijke rookverspreiding.

Rookluiken, automatische deuren en afdichtingen zijn effectieve maatregelen. Onderzoek laat zien dat een combinatie van compartimentering en rookluiken de evacuatie-tijd met 30–40% kan verbeteren. Dat kan het verschil betekenen tussen veilig vluchten of vast komen te zitten in dichte rook.

Brandwerend glas en deuren zijn belangrijke schakels in de bescherming van vluchtwegen. De kosten liggen gemiddeld tussen €600 en €1.200 per eenheid, afhankelijk van formaat en certificering. Zulke investeringen verdienen zich terug in veiligheid, verzekerbaarheid en waardevermeerdering van het gebouw.

Staalconstructies vormen vaak een risico, omdat staal snel verzwakt bij hoge temperatuur. Met brandwerende coatings kan de draagconstructie tot 60 minuten bescherming krijgen. Deze coatings zwellen bij hitte op en vormen een isolerende laag, waardoor de constructie zijn sterkte behoudt.

Een volledige brandveiligheidsupgrade van een gemiddeld wooncomplex met 30 appartementen kost tussen €40.000 en €120.000. Dat is exclusief regulier onderhoud en afhankelijk van de staat van brandwerende scheidingen en installaties. De werkzaamheden duren meestal vier tot acht weken per complex.

Slim plannen kan veel besparen. Door brandveiligheidswerkzaamheden te combineren met verduurzaming – bijvoorbeeld het vervangen van kozijnen of isolatie – voorkom je dubbele kosten en overlast. Sinds de invoering van de BENG-eisen is dat extra relevant: isoleren en brandwerend bouwen gaan hand in hand.

• Hoe brandveiligheid verbeteren bij bestaande complexen
• Stappenplan: brandveiligheid verbeteren bij bestaande complexen
• Brandveiligheid verbeteren bij renovatie van kantoorgebouwen